Bar Ilan Üniversitesi’ndeki bilim insanları tarafından yapılan çalışma sonucunda; gebelik sürecinde annenin bağırsağındaki bakterilerinin miktar ve dağılımının değiştiği gösterildi. Yani bağırsaktaki flora değişiyor… Bu değişikliğin nedeni olarak gebelik sürecinde değişen hormonal durum olarak görünüyor. Çalışma Cell Reports dergisinin son sayısında yayımlandı (1).

Çalışmayı yürüten araştırmacılar gebelik döneminde oral kavite, cilt, vajinal bölge ve bağırsaktaki mikrobiyal profilinin değiştiği ve şekillendiğini dile getiriyor. Bu süreçte Proteobacteria, Actinobacteria ve fırsatçı patojenlerin sayısında bir artış olduğunu; buna karşın kısa zincirli yağ asitlerinin üretiminde rol alan mikrobiyal etkenlerin sayısında azalma görüldüğü belirtiliyor.

Bu dönemde Bifidobacterium bakterisinin sayısında ciddi bir artış olduğu ve bunu tetikleyen yapının annenin kanında artan progesteron hormonu olduğu düşünülüyor. Bifidobacterium bakterisinin yenidoğanlar açısından çok sayıda faydalı etkilerinin olduğu biliniyor. Araştırmacılar artık floranın progesteron hormonundan nasıl etkilendiği üzerine çalışmalar yapıyor.

Çalışmayı yapan araştırmacılardan Dr. Omry Koren ve Prof. Yoram Louzon bu değişimin ana rolünde progesteron hormonunun olduğunu ve bu durumun doğacak bebeğin gelişimine önemli katkılar sunduğu hipotezini savunuyorlar.

Bu çalışma ile gebeliğin son döneminde özellikle Bifidobacterium olmak üzere çok sayıda bakterinin sayı ve yapısında değişiklikler meydana geldiği gösterilmiş oldu. Bu bakteriler anne sütünde yer alan ve sağlıklı olduğu bilinen şekerin parçalanmasını ve yenidoğanın anne sütünden en uygun şekilde faydalanmasını sağlıyor. Çok sayıda çalışma, bağırsak florasında bahsedilen bakterinin zengin olduğunda bebeklerin daha sağlıklı doğduğunu gösteriyor.

Söz konusu çalışmada; artan progesteron hormonunun gebede bir inflamasyon sürecini başlattığı ve bunun sonucunda Bifidobacterium miktarının arttığı gösterilmiştir. Kontrollü bir şekilde ekzojen progesteron verilen farelerde gebelik sürecindekine benzer bir tablo ortaya çıktığı ve florada Bifidobacterium miktarının baskın hale geçtiği gösterilmiştir.

Çalışmanın sonucunda ortaya konan ve gebelik sürecinde artan bakterilere bakıldığında; Blautia, Bifidobacterium (anne sütündeki oligosakkkaritleri parçalar), Ruminococcaceae, Bacteroides, Lachnospiraceae, Clostridiales Akkermansia, Faecalibacterium, Ruminococcus ve Prevotella (östrodiyol ve progesteronu parçalar)’nın ön planda olduğu görülüyor. Çalışmadan elde edilen bir diğer sonuç da Bifidobacterium, Neisseria, Blautia ve Collinsella’nın özellikle 3. trimestırda arttığı; Dehalobacterium ve Clostridium’un ise 1. trimestırda arttığı bilgisi oluyor.

Bu buluşlar sadece gebelik hormonları ile intestinal flora arasındaki bağlantının ortaya konmasında değil aynı zamanda hormonların başrol oynadığı infertilite gibi patolojik durumların aydınlatılması için de büyük bir önem taşıyor.

Gebelik Bağırsak Mikrobiyomu 

2018 yılında “Gebelik Sürecinde Maternal Bağırsak Mikrobiyomu” başlıklı bir makale American Journal of Maternal/Child Nursing dergisinde yayınlandı (2). Çalışmada gebelik sürecinde annenin bağırsak florasında nasıl bir değişim olduğu ortaya konuldu. Çalışmada yer alan araştırmacılardan Sara M. Edwards, bağırsak florasının hem östrojenden hem de progesterondan etkilendiğini dile getirmiştir. Bu değişimin büyük bir kısmının prenatal süreçte olduğuna da dikkat çekmiştir. Bu değişimler gebeliğin devamı için büyük öneme sahip olan anne metabolizmasını ve vücut ağırlığının şekillenmesinde rol almaktadır.

Gestasyonel Diyabeti Olan Gebelerin Bağırsak Florasındaki Değişiklikler

İtalya’da yapılan ve liderliğini Turin Üniversitesi’nden Ilario Ferrocino’nun yaptığı bir diğer çalışmada gestasyonel diyabeti olan gebelerin bağırsak florası araştırılmış. Çalışma, “Gestasyonel Diyabetis Mellitusu Olan Gebelerin Gebelik Sürecinde Bağırsak Mikrobiyotasında Meydana Gelen Değişiklikler” başlığı ile Scientific Reports dergisinde yayınlanmıştır (3).

Çalışmada gestasyonel diyabeti olan 41 kadının bağırsak flora ve diyet alışkanlığına bakılıyor. Gebelerin ayrıca fekal bakteri miktarı da ölçülüyor. Çalışmadan elde edilen verilere göre; sağlıklı diyet ile beslenen gebelerin bağırsak florasında Firmicutes düzeyi artarken Bacteroidetes ile Actinobacteria azalma eğilimi gösteriyor. Faecalibacterium düzeyinde de artış görülüyor. Bunun annede artan açlık glukoz seviyesi ile ilişkili olduğu düşünülüyor. Çalışmadan elde edilen bir diğer önemli bilgi de Collinsella ve Blautia düzeyinin insülin seviyesi ile bir bağlantısının olabileceği ve Sutterella ile de CRP seviyesinin bir bağlantıya sahip olabileceğinin ortaya konmasıdır.

Bu sonuçlar annenin bağırsak florasını hedefe koyacak tedavi prensiplerin gebelik metabolizmasının iyileştirilmesi konusunda aydınlatıcı olacaktır.

Gebelikte Probiyotik Kullanımı ve Flora

Probiyotikler normal bağırsak florasının yeniden yapılanması için önemli bir yere sahip olduğuna dair veriler mevcut. İtalya’da Bari Üniversitesi’nde yapılan bir çalışmada gebelik döneminde probiyotiklerin kullanılmasının faydalı olup olmadığına bakılmış. Çalışma Neonatal süreç ve gebelik döneminde probiyotik kullanımının etkisi ismi ile Nutrients dergisinde yayımlanmış (4).

Çalışmadan elde verilere göre probiyotik kullanımı yenidoğanın immünite ve bağırsak florasını iyileştirdiği gösterilmiş.  Çalışmada bağırsak florasının infantil kolik, inflamatuvar bağırsak hastalıkları, nekrotizan enterokolit, astım, atopik hastalıklar, çölyak hastalığı, diyabet, duygudurum bozuklukları ve otizm gibi çok sayıda hastalık ile bağlantısının olduğu vurgulanmış.

Tüm bu çalışmalar ve son yayınlanan makale; normal sağlıklı insanlarda büyük bir öneme sahip olan bağırsak florasının gebelik sürecinde büyük bir değişime uğradığı ve bu süreçte sağlıklı bir floranın oluşması için probiyotiklerin kullanılmasının önemli olduğunu vurguluyor.

 

Referanslar:
  1. Nuriel-Ohayon, M., Neuman, H., Ziv, O., Belogolovski, A., Barsheshet, Y., Bloch, N., … & Hod, M. (2019). Progesterone Increases Bifidobacterium Relative Abundance during Late Pregnancy. Cell reports27(3), 730-736.
  2. Edwards, S. M., Cunningham, S. A., Dunlop, A. L., & Corwin, E. J. (2017). The maternal gut microbiome during pregnancy.  The American journal of maternal child nursing42(6), 310.
  3. Ferrocino, I., Ponzo, V., Gambino, R., Zarovska, A., Leone, F., Monzeglio, C., … & Broglio, F. (2018). Changes in the gut microbiota composition during pregnancy in patients with gestational diabetes mellitus (GDM). Scientific reports8(1), 12216.
  4. Baldassarre, M., Palladino, V., Amoruso, A., Pindinelli, S., Mastromarino, P., Fanelli, M., … & Laforgia, N. (2018). Rationale of probiotic supplementation during pregnancy and neonatal period. Nutrients10(11), 1693.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz