Son yapılan bir çalışma, “kötü kolesterol” olarak adlandırılan düşük dansiteli lipoprotein (LDL) düzeyi düşük olan kadınlarda inme riskinin daha yüksek olduğunu gösteriyor.

Amerikan Kardiyoloji Koleji ve Amerikan Kalp Derneği’nin en son kılavuzlarına göre, bir kişinin LDL kolesterol seviyeleri, sağlığı korumak için dl başına 100 mg altında (mg/dl) olmalıdır (1). Seviyesinin kısıtlanmasının nedeni karaciğerden perifer dokulara kolesterolü taşımaları olarak gösteriliyor ve arterlere yapışarak her türlü kardiyovasküler sorunlara yol açabiliyor.

Harvard Üniversitesi tarafından yapılan ve yaklaşık 28 bin kadının katıldığı çalışmaya deneklerin total kolesterol, yüksek dansiteli lipoprotein (HDL), LDL ve trigliserid düzeylerine ait veriler eklenmiş. Bu veriler ile inme arasında bir ilişki olup olmadığı analiz edilmiş. Araştırmanın sonucuna göre, LDL seviyeleri 100 mg/dl’nin altında olan kadınların hemorajik inme riskinin daha fazla olduğu bulunmuş. Bu inme tipi, iskemik inmeden daha az görülmesine rağmen tedavisi daha güç ve tehlikeli olabiliyor (2). Konuya derinlemesine bakıldığında hiperkolesteroleminin iskemik inme için bir risk faktörü olduğu biliniyor (3,4). Ancak, toplam kolesterol ve LDL seviyesinin hemorajik inme açısından ters ilişkisinin olduğu daha önceki yapılan çalışmalarla gösterilmiş ve bu ilişkinin HDL düzeyi ile bağlantısının olmadığı tespit edilmiş (5).

Daha sonra statin kullanımı üzerine yapılan bir metaanaliz çalışmasında; LDL-C’deki 1 mmol/L (veya 38.67 mg/dL) azalmanın hemorajik inme riskini % 15 oranında artırdığı tespit edilmiştir (6).

Konu ile ilgili yapılan benzer diğer çalışmaların analizlerine bakıldığında ortaya benzer bir sonuç çıkıyor ve düşük düzeyde trigliserid seviyesine sahip kimselerde hemorajik inme riskinin daha yüksek olduğu gözlenmiştir (7-9).

Daha önce yapılan benzer çalışmaların kısıtlı sayıda deneğe sahip olması ve retrospektif olması nedeniyle kanıt değeri düşük olarak kabul ediliyordu ancak Pamela Rist ve arkadaşlarının yaptığı bu çalışmanın geniş katılımlı olması ve prospektif kohort olması nedeniyle verdiği sonuçlar da büyük bir öneme sahip. Çalışmanın yazarının da dediği gibi diyet değişikliği veya statin grubu antilipidemik ilaçların alınarak kolesterol ve trigliserit seviyelerinin düşürülmesine yönelik stratejiler, kardiyovasküler hastalıkları önlemek için yaygın olarak kullanılmaktadır.

Düşük LDL seviyeleri Hemorajik İnme Riskini 2 Kattan Daha Fazla Artırıyor

Araştırmacılar 45 yaş ve üstü 27.937 kadının verilerini 19.3 yıllık bir takip süresi boyunca analiz ediyor ve bu süreçte 137 kadının hemorajik inme geçirdiği tespit ediliyor. LDL düzeyi 70 mg/dl veya daha düşük olan 1.069 kadından 9’u (%0,8) hemorajik inme olayı yaşarken, LDL kolesterolü 100-130 mg/dl arasında olan 10.067 kadından sadece 40’ı (%0.4) hemorajik inme geçiriyor. Araştırmacılar tarafından oranlar kıyaslandığında LDL kolesterolü en düşük seviyedeki kadınların, LDL kolesterolü yüksek olanlara göre kanama felci geçirme ihtimalinin iki kattan fazla olduğu (2.17 kat) sonucuna varmışlardır.

Trigliserit düzeyleri ile ilgili de benzer bir ilişki tespit etmişlerdir. Trigliserit düzeyi en düşük olan 5.714 kadından 34’ünde (% 0.6) hemorajik inme görülürken, yüksek trigliserid seviyesine sahip 7.989 kadından sadece 29’unda (% 0.4) hemorajik inme meydana gelmiştir. Yani trigliserid düzeyi düşük olan kadınlarda hemorajik inme daha fazla görülüyor.

Daha önce Japon kadınlar üzerinde yapılan bir çalışmada total kolesterolü <4.14 mmol/L olanlarda hemorajik riske bağlı ölümlerin daha fazla olduğu bulunmuş (10). Ancak son çalışmada diğer veriler incelendiğinde hemorajik inme ile toplam kolesterol veya HDL kolesterol seviyeleri ile arasında bir ilişki bulunamamıştır.

Çalışmadan elde edilen verilere bakıldığında; hemorajik inme risk faktörleri arasında yer alan hipertansiyon, sigara içilmesine düşük LDL kolesterol ve trigliseridin de eklenilmesi uygun gibi görünüyor. Şuan için çok erken olmasına rağmen ilerleyen dönemde konu ile ilgili yapılacak değerli çalışmaların hemorajik inme risk faktörlerini, profilaksi yöntemlerini ve tedavi protokolünü değiştirmesi bekleniyor. Ayrıca, LDL ve trigliseritleri düşük olan kadınlarda hemorajik inme riskinin nasıl düşürüleceğini belirlemek için ek araştırmalara ihtiyacın olduğunu da unutmamak gerekir.

Söz konusu çalışma National Institutes of Health tarafından desteklenmiş olup Neurology dergisinde yayınlanmıştır.

Referanslar:
  1. Grundy, S. M., Stone, N. J., Bailey, A. L., Beam, C., Blumenthal, R. S., &Goldberg, R. (2018). AHA/ACC/AACVPR/AAPA/ABC/ACPM/ADA/AGS/APhA/ASPC/NLA/PCNA guideline on the management of blood cholesterol: a report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Clinical Practice Guidelines. Journal of the American College of Cardiology, 25709.
  2. Rist, P. M., Buring, J. E., Ridker, P. M., Kase, C. S., Kurth, T., & Rexrode, K. M. (2019). Lipid levels and the risk of hemorrhagic stroke among women. Neurology, 10-1212.
  3. Meschia JF, Bushnell C, Boden-Albala B, et al. Guidelines for the primary prevention of stroke: a statement for healthcare professionals from the American Heart
  4. Association/American Stroke Association. Stroke 2014;45:3754–3832. Kurth T, Everett BM, Buring JE, Kase CS, Ridker PM, Gaziano JM. Lipid levels and the risk of ischemic stroke in women. Neurology 2007;68:556–562.
  5. Wang X, Dong Y, Qi X, Huang C, Hou L. Cholesterol levels and risk of hemorrhagic stroke: a systematic review and meta-analysis. Stroke 2013;44:1833–1839.
  6. Cholesterol Treatment Trialists’ (CTT) Collaborators. The effects of lowering LDL cholesterol with statin therapy in people at low risk of vascular disease: meta-analysis of individual data from 27 randomised trials. Lancet 2012;380:581–590.
  7. Sturgeon JD, Folsom AR, Longstreth WT Jr, Shahar E, Rosamond WD, CushmanM. Risk factors for intracerebral hemorrhage in a pooled prospective study. Stroke 2007; 38:2718–2725.
  8. Wieberdink RG, Poels MMF, Vernooij MW, et al. Serum lipid levels and the risk of intracerebral hemorrhage: the Rotterdam Study. Arterioscler Thromb Vasc Biol 2011; 31:2982–2989.
  9. Bonaventure A, Kurth T, Pico F, et al. Triglycerides and risk of hemorrhagic stroke vs. ischemic vascular events: the Three-City Study. Atherosclerosis 2010;210:243–248.
  10. Nago N, Ishikawa S, Goto T, Kayaba K. Low cholesterol is associated with mortality from stroke, heart disease, and cancer: the Jichi Medical School Cohort Study. J Epidemiol 2011;21:67–74.

 

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz