Oral enfeksiyonlar (periodontal hastalıklar ve diş çürüğü), dünya çapında en sık görülen enfeksiyon kaynaklı iltihaplı hastalıklar arasında yer almaktadır. Finlandiya’da, periodontal hastalıkların prevelansı erişkinlerde % 75 iken çürük veya dolguların prevelansı % 79’dur (1,2). Çürük ve diş eti iltihabı genelde erken yaşta başlar ve Birleşik Devletler’de adölesanların % 59’unda diş çürüğü bulunurken dişeti iltihabı oranı % 80’lerdedir (3). Erken belirtiler sonrasında tedavi edilmezse, bu hastalıklar çok daha bir düzeye gelebilmektedir. Peki aterosklerozis ile bağlantısı var mı?

Kanıt düzeyi düşük olsa da periodontitin aterosklerotik kardiyovasküler hastalıklar (KVH’ler) için bağımsız bir risk faktörü olabileceği düşünülmektedir (4). Oral disbiyozis ve periodontitis’teki lokal enflamasyon, dolaşımdaki enflamatuvar mediyatörleri ve bakterileri uyararak sistemik inflamasyona katkıda bulunmaktadır (5).

Daha önce yapılan bir çalışma; periodontal tedavinin endotel disfonksiyonunu tersine çevirdiği ve enflamatuvar ile lipit düzeylerinin iyileştirerek aterosklerotik profili iyileştirdiğini göstermiştir (6).

Endodontik enfeksiyonların, değişmiş mikrobiyota ve proinflamatuvar mediatörler dahil olmak üzere periodontit ile kardiyovasküler hastalıklar arasındaki bağlantı araştırılmaya devam ediyor (7).

Finlandiya’da yapılan ve 27 yıl boyunca takibi yapılan çocuklarda ortaya çıkan enfeksiyonların, diş eti hastalıklarının erişkin dönemde aterosklerozisi artırdığı ortaya konuldu. Prospektif yürütülen çalışmanın sonuçları “The Cardiovascular Risk in Young Finns Study” çalışmasından elde edilmiştir.

Helsinki Üniversitesi’nden araştırmacı Pirkko Pussinen, “Gözlem yeni, çünkü çocukluk çağı ağız içi enfeksiyonları ile kardiyovasküler hastalıkların riski hakkında daha yapılan başka çalışma bulunmuyor.” diyor.

Yapılan çalışmalar sonrasında endodontik lezyonlar ve periodontitin yetişkinlerde çeşitli kardiyovasküler risk faktörleri ve hastalık riski ile ilişkili olduğu bilinmektedir. Özellikle erişkinlerde yaygın olarak çalışılmış olup günümüzde aterosklerotik vasküler hastalıklar için bağımsız bir risk faktörü olarak kabul edilmektedir. Periodontitis tedavisinin ayrıca kardiyovasküler risk faktörlerini azalttığı da bilinmektedir.

Çocukluk çağı oral enfeksiyonları ile aterosklerozis arasındaki ilişkiyi ortaya koyan çalışma JAMA Network Open’da yayınlanmış (8).

Araştırma 1980 yılında, 6, 9 ve 12 yaşları arasındaki 755 çocuğa klinik oral muayene yapılarak başlanmış. Takip sürecinde karotis arter intima-medya kalınlığı ölçülmüş. O zamanlar 33, 36 ve 39 yaşında olan katılımcıların ultrason muayeneleri 2007 yılında yapılıyor Toplamda 27 yıl boyunca takibi yapılan hastaların çeşitli dönemlerde kontrolleri yapılmış ve kardiyovasküler sistemi etkileyeceği düşünülen çürük, dolgu gibi durumlar rapor edilmiş (8).

Oral Enfeksiyonlar ve Aterosklerozis

Çalışmaya dahil edilen çocukların % 68’inde kanama, % 87’sinde çürük ve % 82’sinde dolguların olduğu bildirilmiş. Cinsiyet olarak bakıldığında anlamlı bir farklılık gözlenmemiş. Çocukların % 54’ünde hafif periodontal cebe rastlanmış ve bunun erkeklerde kızlardan daha fazla olduğu görülmüş.

Oral muayenelerden elde edilen verilere göre ağızlardan sadece % 5’i tamamen sağlıklıyken, çocukların % 61 ve % 34’ünde sırasıyla 1-3 ve 4 oral enfeksiyon bulgusunun varlığı tespit edilmiş.

Çalışmanın sonucunda; ocukluk çağında hem çürük hem de periodontal hastalıklar, yetişkinlikte karotis arter intima media kalınlığı ile anlamlı olarak ilişkili bulunuyor. Karotis arter duvarının kalınlaşması, aterosklerozisin ilerlemesini ve miyokard veya serebral enfarktüs riskinin arttığını da gösterir.8 Bununla birlikte, çocuklarda oral enfeksiyonların muayenesini içeren çalışmalar patolojik periodontal ceplerin obez ergenlerde diyastolik kan basıncı ile bağlantılı olduğunu ortaya koymuştur (9).

Araştırmanın sonucunda elde edilen temel bilgi; oral enfeksiyonlar, subklinik aterosklerozis için bağımsız bir risk faktörü olması nedeniyle çocukluk döneminde oral patolojilerin tedavi edilmesi gerekmektedir.

Referanslar:
  1. Suominen AL, Varsio S, Helminen S, Nordblad A, Lahti S, Knuuttila M. Dental and periodontal health in Finnish adults in 2000 and 2011. Acta Odontol Scand. 2018;76(5):305-313. doi:10.1080/00016357.2018.1451653
  2. Kämppi A, Tanner T, Päkkilä J, et al. Geographical distribution of dental caries prevalence and associated factors in young adults in Finland. Caries Res. 2013;47(4):346-354. doi:10.1159/000346435
  3. Bimstein E, Huja PE, Ebersole JL. The potential lifespan impact of gingivitis and periodontitis in children. J Clin Pediatr Dent. 2013;38(2):95-99. doi:10.17796/jcpd.38.2.j525742137780336
  4. Lockhart PB, Bolger AF, Papapanou PN, et al; American Heart Association Rheumatic Fever, Endocarditis, and Kawasaki Disease Committee of the Council on Cardiovascular Disease in the Young, Council on Epidemiology and Prevention, Council on Peripheral Vascular Disease, and Council on Clinical Cardiology. Periodontal disease and atherosclerotic vascular disease: does the evidence support an independent association? a scientific statement from the American Heart Association. Circulation. 2012;125(20):2520-2544. doi:10.1161/CIR.0b013e31825719f3
  5. Pietiäinen M, Liljestrand JM, Kopra E, Pussinen PJ. Mediators between oral dysbiosis and cardiovascular diseases. Eur J Oral Sci. 2018;126(suppl 1):26-36. doi:10.1111/eos.12423
  6. Teeuw WJ, Slot DE, Susanto H, et al. Treatment of periodontitis improves the atherosclerotic profile: a systematic review and meta-analysis. J Clin Periodontol. 2014;41(1):70-79. doi:10.1111/jcpe.12171
  7. Liljestrand JM, Mäntylä P, Paju S, et al. Association of endodontic lesions with coronary artery disease. J Dent Res. 2016;95(12):1358-1365. doi:10.1177/0022034516660509
  8. Pussinen PJ, Paju S, Koponen J, Viikari JSA, Taittonen L, Laitinen T, Burgner DP, Kähönen M, Hutri-Kähönen N, Raitakari O, Juonala M. Association of Childhood Oral Infections with Cardiovascular Risk Factors and Subclinical Atherosclerosis in Adulthood. JAMA Network Open, 2019 DOI: 10.1001/jamanetworkopen.2019.2523
  9. Zeigler CC, Wondimu B, Marcus C, Modéer T. Pathological periodontal pockets are associated with raised diastolic blood pressure in obese adolescents. BMC Oral Health. 2015;15:41. doi:10.1186/s12903-015-0026-6

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz