İnsan, dünyaya gelmeden tanıştığı ve iletişim kurduğu canlılarla sonrasında iletişimi neden koparsın? İletişim koparsa neler olur, tam anlamıyla bilinmiyor ama bilinen şey şu, ‘’hiç iyi şeyler olmaz.’’

Parkinson hastalığı (PH), Alzheimer hastalığından sonra en sık görülen ikinci nörodejeneratif hastalıktır ve substansia nigradaki dopaminerjik nöronların kaybı ile görülen ve buna eşlik eden alfa-sinüklein bileşiklerinin birikimi ile oluşan bir hastalıktır.  Bu da motor sistemde çeşitli sorunları beraberinde getirmektedir. Genel popülasyonun % 0.3’ünü etkileyen PH, 65 yaş üstünde %1-3’e kadar çıkmaktadır (1,2).

Semptomlar

Hastalığa eşlik çeşitli semptomlar bulunmaktadır. Bunlar; hipozmi, ağrı, depresyon, yorgunluk, ortostastik hipotansiyon ve gastrointestinal sorunlar. Tüm bu semptomlardan en önemlisi olarak gastrointestinal bozukluklar gösterilmektedir (3).

Patofizyolojisi

PH’nda nörodejenerasyonun kesin nedenleri tanımlanmamakla birlikte; PH’da nöroinflamasyonun varlığını gösteren bol miktarda kanıt vardır ve glial hücre aktivasyonu, proinflamatuar sinyal molekülleri ve oksidatif stres, nörodejenerasyona katkıda bulunan kilit mekanizmalar olarak düşünülmektedir (4). Yapılan çok sayıdaki çalışma, PH olan kimselerin özellikle enterik sisteminde bir inflamasyonun olduğunu gösteriyor (5). İnfalmatuvar tetikleyicilerin ortaya çıkardığı tepkiler çözülmediğinde, bağırsaktan inflamatuvar mediyatörlerin sızmasına neden olmakta ve bu da kan beyin bariyerini bozarak beyinde bir tür inflamasyonu tetiklemekte; böylece PH ortaya çıkabilir. Hatta yapılan çalışmalar, PH olanların çoğunda sistemik inflamasyon gösterilmiştir (6).

Alfa-sinükleinin inflamasyonu ortaya çıkardığı ve proinflamatuvar immün aktivite sonucunda bağırsakta ve beyindeki alfa-sinüklein düzeylerinin artırdığı gösterilmiştir. Aşırı sentezlenen alfa-sinüklein, immün hücrelerden kaynaklanan proinflamatuar yanıtları uyararak diğer dokulara yayılmasını sağlayabilecektir (7). Bağırsak yerleşimli alfa-sinükleinin vagus siniri aracılığı ile beyin sapındaki dorsal motor nukleusa göç edebileceği gösterilmiştir. Ayrıca; periferal inflamasyonun, MSS’de alfa-sinükleini arttırdığı, nöroinflamasyonun nörodejenerasyon oluşturma olasılığını yükselttiği ve zaman çizelgesini hızlandırdığı gösterilmiştir (8).

Şunu çok açık söylemek gerekir ki; vagal sinir, enterik sistemde oluşan alfa-sinükleinlerin daha sonra beyinde bazı bölgelere göç etmesinde rol almakta ve böylece beyin dokusu içerisinde bu patolojik birikimlerin oluşmasına neden olmaktadır (9,10).

Mikrobiyota ile İlgili Yapılan Son Yapılan Çalışma

Trunkal vagotomi yapılan kimselerde yüksek trunkal vagotomi yapılan kontrol grubuna göre, PH görülme sıklığının azaldığını göstermiştir. Bu da bağırsak dokusunda bir şekilde oluşan patolojik yapıların, santral sinir sistemine hangi yolla taşınabildiğine açıklık getirmesi açısından önemlilik göstermektedir (11).

Tüm bu çalışmalar; gastrointestinal sistemdeki nöronlarla beyindeki nöronlar arasında güçlü bir bağlantı olduğunu ve bu iletişimin çift yönlü olduğunu gösteriyor (12).

Hastalığın oluşum mekanizmasının tam olarak aydınlatılamaması ve ortaya çıkan dopaminerjik nöronların kaybı tedavide eksik dopaminin yerine konulması gerektiği düşüncesini ön plana getirmiştir ve bu sebeple tedavide levodopa kullanılmaktadır.  Ancak bu terapi yöntemi beraberinde çok sayıda yan etkinin de ortaya çıkmasına neden olmaktadır (13).

Gastrointestinal semptomlarda en fazla görülen semptomun konstipasyon olduğu gözlenmiş.  Bu konuda Cersosimo ve ark.’nın yaptığı bir çalışmada PH olan kimselerin %87’sinde konstipasyon olduğu gösterilmiştir. Eklemek gerekirse, konstipasyon artık PH’nın gelişmesi yolunda bir risk olarak görülmekte (14,15).

Bağırsak bütünlüğünün bozulmasına neden olan oksidanlar, NO ve LPS türevi yapılar; TNF gamma, IL-6 ve IL1- beta gibi inflamatuvar sitokinlerin artmasına ve kan beyin bariyeri geçirgenliğinin artışına yol açmakta. Bu da enterik sistemde oluşan sinükloopatilerin beyne göç etmesine neden olmaktadır (16).

Bir diğer bilinen mekanizma da kısa zincirli yağ asitlerinin ne derece önemli olduğunu gösteriyor. Kısa zincirli yağ asitlerinin anti-inflamatuvar olduğunu ve aktive olması durumunda anti-mikrobiyal etkileri sonucunda intestinal sızmayı azalttığı gösterilmiş (17).

PH olanlarda sıklıkla görülen gastrointestinal sistem sorunlarının çözümünde, probiyotik kullanımı ile gastrointestinal sistem fonksiyonunun iyileştirildiği, levodopa emiliminin arttığı; ayrıca depresyon ve anksiyete gibi kognitif bozuklukları azalttığı gösterilmiştir (18).

Sonuç olarak

Günümüz bilgisine bakıldığında, PH’nın bir nörodejeneratif bir süreç içermektedir ancak bu hastalığın asıl nedeni ortaya konabilmiş değildir. Çeşitli toksin ve patojenlerin etkisi ile indüklenen organizma, alfa-sinüklein gibi patolojik birikimlere yol açmakta ve bu da hastalığın ortaya çıkmasına ve progresyonun gözlenmesine yol açmaktadır. Mikroorganizmların rolüne bakıldığında enterik sistemde artan inflamasyonun da bu patolojik birikimleri tetiklediği ve çeşitli yollarla beyne göç edebileceği düşünülmektedir. Nitekim, deneysel olarak bu taşınma yolları azaltıldığında hastalıkta iyileşme görülmüş ve anti-infalamutuvar özelliğe sahip takviyeler yapıldığında hastalığın progresyonu yavaşlamıştır. Tüm bu çalışmalar, hastalığın tedavi yöntemlerinin geliştirilmesi nedeniyle önem taşımaktadır.

‘’Yalnız olmadığımız gibi kimlerle olduğumuzu da tam olarak bilmemek, bizleri heyecanlandırıyor olmalı’’

 

Referanslar
  1. Launer, L. J., Berger, K., Breteler, M. M., Dartigues, J. F., Baldereschi, M., Fratiglioni, L., … & Hofman, A. (2000). Prevalence of Parkinson’s disease in Europe: A collaborative study of population-based cohorts. Neurologic Diseases in the Elderly Research Group. Neurology, 54(11 Suppl 5), S21-3.
  2. Nussbaum, R. L., & Ellis, C. E. (2003). Alzheimer’s disease and Parkinson’s disease. New england journal of medicine, 348(14), 1356-1364.
  3. Pfeiffer, R. F. (2003). Gastrointestinal dysfunction in Parkinson’s disease. The Lancet Neurology, 2(2), 107-116.
  4. Rocha, N. P., de Miranda, A. S., & Teixeira, A. L. (2015). Insights into neuroinflammation in Parkinson’s disease: from biomarkers to anti-inflammatory based therapies. BioMed research international, 2015.
  5. Kelly, L. P., Carvey, P. M., Keshavarzian, A., Shannon, K. M., Shaikh, M., Bakay, R. A., & Kordower, J. H. (2014). Progression of intestinal permeability changes and alpha‐synuclein expression in a mouse model of Parkinson’s disease. Movement Disorders, 29(8), 999-1009.
  6. Lindqvist, D., Kaufman, E., Brundin, L., Hall, S., Surova, Y., & Hansson, O. (2012). Non-motor symptoms in patients with Parkinson’s disease–correlations with inflammatory cytokines in serum. PloS one, 7(10), e47387.
  7. Tomé, C. M. L., Tyson, T., Rey, N. L., Grathwohl, S., Britschgi, M., & Brundin, P. (2013). Inflammation and α-synuclein’s prion-like behavior in Parkinson’s disease—is there a link?. Molecular neurobiology, 47(2), 561-574.
  8. Holmqvist, S., Chutna, O., Bousset, L., Aldrin-Kirk, P., Li, W., Björklund, T., … & Li, J. Y. (2014). Direct evidence of Parkinson pathology spread from the gastrointestinal tract to the brain in rats. Acta neuropathologica, 128(6), 805-820.
  9. Braak, H., Rüb, U., Gai, W. P., & Del Tredici, K. (2003). Idiopathic Parkinson’s disease: possible routes by which vulnerable neuronal types may be subject to neuroinvasion by an unknown pathogen. Journal of neural transmission, 110(5), 517-536.
  10. Hawkes, C. H., Del Tredici, K., & Braak, H. (2010). A timeline for Parkinson’s disease. Parkinsonism & related disorders, 16(2), 79-84.
  11. Svensson, E., Horváth‐Puhó, E., Thomsen, R. W., Djurhuus, J. C., Pedersen, L., Borghammer, P., & Sørensen, H. T. (2015). Vagotomy and subsequent risk of P arkinson’s disease. Annals of neurology, 78(4), 522-529.
  12. Cryan, J. F., & Dinan, T. G. (2012). Mind-altering microorganisms: the impact of the gut microbiota on brain and behaviour. Nature reviews neuroscience, 13(10), 701.
  13. Schrag, A., & Quinn, N. (2000). Dyskinesias and motor fluctuations in Parkinson’s disease: A community-based study. Brain, 123(11), 2297-2305.
  14. Cersosimo, M. G., Raina, G. B., Pecci, C., Pellene, A., Calandra, C. R., Gutiérrez, C., … & Benarroch, E. E. (2013). Gastrointestinal manifestations in Parkinson’s disease: prevalence and occurrence before motor symptoms. Journal of neurology, 260(5), 1332-1338.
  15. Kaye, J., Gage, H., Kimber, A., Storey, L., & Trend, P. (2006). Excess burden of constipation in Parkinson’s disease: a pilot study. Movement disorders: official journal of the Movement Disorder Society, 21(8), 1270-1273.
  16. Devos, D., Lebouvier, T., Lardeux, B., Biraud, M., Rouaud, T., Pouclet, H., … & Neunlist, M. (2013). Colonic inflammation in Parkinson’s disease. Neurobiology of disease, 50, 42-48.
  17. Ganapathy, V., Thangaraju, M., Prasad, P. D., Martin, P. M., & Singh, N. (2013). Transporters and receptors for short-chain fatty acids as the molecular link between colonic bacteria and the host. Current opinion in pharmacology, 13(6), 869-874.
  18. Liang, S., Wang, T., Hu, X., Luo, J., Li, W., Wu, X., … & Jin, F. (2015). Administration of Lactobacillus helveticus NS8 improves behavioral, cognitive, and biochemical aberrations caused by chronic restraint stress. Neuroscience, 310, 561-577.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz